Anasayfa     |     Email  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ürünler
KURUYEMİŞ
LOKUM ÇEŞİTLERİ
KÜÇÜK LEZZETLER
KURU MEYVELER
REÇEL ÇEŞİTLERİ
Haksever Damla Sakızlı Kahve
Damla Sakızı ve Ürünleri
Kuru Kahveler
KURUYEMİŞ  »  İç Fıstık
Tarihçe:

Yerfıstığı yetiştiriciliği yaklaşık 3500 yıllık geçmişe dayanır. Yerfıstığı’nın anavatanı birçok tarihçiler tarafından Brezilya olduğu belirtilmektedir. Daha sonra Güney Amerika’da özellikle binlerce yıl önce Peru tarımında bir yere sahip olan fıstık; Portekizli tüccarlar tarafından Afrika’ya ve İspanya’ya götürülmüştür. İyi bir enerji deposu olması ve doyurucu özelliği Portekizli tüccarların gemi seyahatlerinde bu kuruyemiş ürününü çok sevmişlerdi.

Kuzey Amerika’ya gelen Afrikalı köleler yerfıstığını ve yetiştirme şartlarını Kuzey Amerika’ya öğretmişlerdir. Tarihsel verilere göre 1800’lü yıllarda Güney Caroline’da yağ, yiyecek olarak kullanılıp ayrıca kakao üretiminin yerine geçmiştir. Ancak, 1900’lü yıllarda fıstık; yoksulların yiyeceği olmuş, ekim ve hasadının yavaş olması fıstık yetiştiriciliğini fazla yaygınlaştırmamıştır. ABD’de fıstık tüketimindeki yaygınlık; 1860 yılında iç savaş döneminde gerçekleşmiştir. Birbirlerine düşman olan Kuzey ve Güney askerleri fıstığın güçlü bir enerji deposu ve doyurucu özelliğinden dolayı fıstık tüketimi artmıştır. 19 y.y.’in ikinci yarısından sonra fıstık sokak satıcıları tarafından ABD halkı içinde tüketimini arttırmıştır. Özellikle o yıllarda genelde Beysbol maçlarında, sirklerde bir yiyecek simgesi olmuştur.

Dünya’da toplam yerfıstığı üretimi 2003 verilerine göre 37.052.652 tondur. Asya kıtası dünya yerfıstığı üretiminin yarından fazlasını karşılamaktadır. Başlıca yerfıstığı üreticileri sırasıyla; Çin, Hindistan, Nijerya, ABD ve birçok Afrika ve Güney Amerika ülkeleri’dir.

Yerfıstığı’nın Anadolu’da yaygınlaşması ise; Batılı tüccarların Asya seferlerinde fıstığı Anadolu’ya tanıttıkları bahsedilmektedir. Ülkemizde ilk olarak Trakya, Ege ve oradan Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’da yaygınlaşmıştır. Güney bölgesinde ilk olarak Osmaniye olduğu tarihçiler tarafından belirtilmektedir. Yerfıstığı bir baklagil bitkisi olmasından dolayı, havanın serbest azotunu toprağa bağlayarak kendinden sonra gelen bitkiye azot ve organik madde depolayan önemli bir besindir. Son yıllarda ülkemizde 34.000 ha alan üzerinde 80.000 ton ürün elde edilmektedir. Yerfıstığının gelişmesi için en uygun istenen ortalama sıcaklık 22–28 °C’dir. Çimlenme 20 °C’nin altında geçikir; çimlenebilmesi için en az 12-12 °C’de olması gerekir ve sıcaklık 25 °C’ye yaklaştıkça çimlenme 7-8 günde tamamlanır. Yerfıstığı goniforlarının toprağa kolayca girmesi için toprağın rutubetli olması gerekir. Yerfıstığı gelişme dönemleri ise; başlangıç dönemi (10-20 gün), vejaktif gelişme dönemi (25-35 gün), çiçeklenme dönemi (30-40 gün), ürün oluşum dönemi (30-35 gün), ve olgunluk (hasat) dönemi (10-20 gün) şeklinde bölümlendirilir. Yerfıstığı baklagiller sınıfında; %45-60 oranında yağ, %20-30 oranında protein, %18 oranında karbonhidrat, vitaminler içerip özellikle çerez olarak tüketilir, Ayrıca yerfıstığı yağ sanayinde, sapı kuru ot ve kabuğu da çeşitli şekillerde değerlendirilen değerli bir bitkidir.


Faydaları:

 

Zihinsel ve bedensel yorgunluğu alır. Yüksek oranda tekli doymamış yağ içermesi LDL kolesterolün azalmasını sağlar. Vitamin E, A, B ve lif yönünden zengindir. İçerisinde bol miktarda magnezyum, bakır, kalsiyum, fosfor ve folik asit bulunur. Dolayısıyla, tansiyonu düşürür, yaşlılığı geçiktirir, kalp, damar ve beyin sinir fonksiyonlarını düzenler, kanser riskini düşürür, dişlerin ve kemiklerin güçlenmesinde etkilidir. Kalp krizi riskini azaltır.


Besin Değerleri:

Besin Öğeleri

Birim

100 gr.’da

Su

g

1.55

Energy

kcal

585

Protein

g

23.68

Total lipid (fat)

g

49.66

Karbonhidrat

g

21.51

Lif

g

8.0

Şeker

g

4.18

Mineraller



Kalsiyum

mg

54

Demir

mg

2.26

Magnezyum

mg

176

Fosfor

mg

358

Potasyum

mg

658

Sodyum

mg

6

Çinko

mg

3.31

Manganez

mg

2.083

Selenyum

mcg

7.5

Vitaminler



Thiamin

mg

0.438

Riboflavin

mg

0.098

Niacin

mg

13.525

Vitamin B-6

mg

0.256

Folate

mcg

145

Choline

mg

55.3

Vitamin E

mg

6.93



© 2009 - Haksever Kuruyemiş, Tüm Hakları Saklıdır