Anasayfa     |     Email  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ürünler
KURUYEMİŞ
LOKUM ÇEŞİTLERİ
KÜÇÜK LEZZETLER
KURU MEYVELER
REÇEL ÇEŞİTLERİ
Haksever Damla Sakızlı Kahve
Damla Sakızı ve Ürünleri
Kuru Kahveler
KURUYEMİŞ  »  Leblebi Şekeri
Tarihçe:

Leblebi nohudun işlenmesiyle elde edilen, diğer kuruyemişlerin çoğundan farklı olarak zaten kuru ürün olan nohuttan elde edilir. Nohut’un leblebiyi dönüşmesi yaklaşık 1,5 aylık çalışmanın sonunda elde edilir. Nohut’un saç üstünde kavrulmasıyla leblebi üretilir, kavrulma işlemi sonrasında sarı üzerinde siyah benekli bir görünüm kazanır. Ülkemizde leblebi üretiminde Çorum, Denizli (Serinhisar) ve Tavşanlı yöreleri makineleşmeyi yaygın olarak kullanarak günümüzde Türkiye’nin başlıca leblebi üretim merkezleri olmuştur. Ayrıca leblebi şekeri diye bildiğimiz beyaz tatlı leblebi tüketimi de yaygındır.

Leblebi ilk defa Şeyh Murat Gazi tarafından 1370’li yıllarda üretilmiştir. Özellikle, nohudun ısıtılıp bekletilmesini keşfetmiştir. Tavşanlı’da leblebicilik 450 yıl öncesine dayanır. Şeyh Murat Gazi’nin vefatından 180 yıl sonra, İstanbul’da Arnavut bir usta tarafından Tavşanlılı leblebiciler üretimi öğrenmişlerdir. Çorum leblebisi ise yaklaşık 300 yıl önce Ahmed-i Sever tarafından nohuttan leblebiyi elde ettiği söylenmektedir.

Leblebi; Üreticiden damla cinsi nohutun natürel 100 adedi asgari 55–57 gram ol­mak şartıyla alınır. Nohudu sınıflandırma: Nohutlar dokuz gözlü eleklerle elenir. Nohudun sınıflandırılması yapılır, l, 2, 3, 4,5, 6,7 numaralı elekli vasıfsız nohutlar ayrılarak 8 ve 9 numaralı nohutlar leblebi yapımı için kullanılır. Nohudu ısıtma: Bu nohutlar tuğla ye çamurdan yapılma daire şeklinde ortasında bakır dövme dişli saç bulunan ve altında odun yakılan ocakta kavurma (tav) işlemine tabi tutulur, İlk kavurma işi (tav) 12 dakika ile 17 dakika arasında yapılır. Daha sonra nohut sıcak olarak telis çuvallara doldurulur. 10 gün bekletilir. Bu 10 günlük bekletilmeden sonra ikinci kavurma (tav) 12dakika ile17 dakika ara­sında yapılır. Yine telis çuvallara konur ve 10 gün bekletildikten sonra üçüncü kavurma (tav) 9 ile 10 dakika arasında yapılır ve telis çuvallara konularak 1 gün bekletilir. Ertesi gün toprak ve kireç karışımı sergiliklere serilip her gün karıştırılarak 45 ile 60 gün arasında (gün ne kadar uzarsa leb­lebinin lezzeti ve kalitesi artar) bekletilir. Nohudu ıslama: Daha sonra ihtiyaca göre nohut ıslama makinesinde su­yu ayarlı verilmek suretiyle ıslatılır. Tekrar telis çuvallara konulur. Azami 12 saat veya 24 saat din­lendirildikten sonra tekrar elenir, büyüklüklerine (milimine) göre ayrılır. Nohudu kavurma: Kavak ağacından yapı­lan ve ağaç denilen tokmakla sac üzerinde çevrilmek sureti ile ocakta kabuklarından ayrılır. Leblebi Kırığı ve kabuğu, kalburda elenerek ayrılır. Yine telis çuvallara konularak en az 1 ay tekrar din­lendirilir. Leblebiyi kızarma: Kavrulan Leblebinin dinlendirme işlemi tamamlandıktan sonra ocakta kızartılır. İsteğe göre leblebi sıcak­ken tuz, biber (acılı için) veya karanfil serpilir. Kavrulan leblebi kıl çuvallarda 10 dakika dinlen­dirildikten sonra satışa sunulur. Üretimin yapılacağı alanın; en az 2 metre yüksekliğinde güneş al­mayan bir alan olması ve bu alana rüzgâr alabilmesi için havalandırma deliklerinin bulunması ge­rekmektedir. Sergiliklerin de güneş almayan bir bölgede bulunması, en az 250 m2 en fazla 300 m2 genişliğinde olması ve killi toprak, saman ve kireç karışımı ile sıvanması gerekmektedir. Ocak; daire biçiminde ve limeden örülerek (lime hava geçir­mez özelliğe sahip bir tuğla cinsidir), killi toprak, çamur ve saman karışımından oluşan bir harçla sıvanır. Ocağın ortasına, 90 ile 110 cm çapında vok tavaya benzer çukur bir bakır sac yerleştirilir. Bu sac Çorum leblebisi üretimi için bu işin ustaları tarafından Çorumda özel olarak imal edilmek­tedir. Bakır sacın dişli olması gerekmektedir. Ocakta yakacak olarak kullanılan malzemenin meşe odunu olması gerekmektedir. Varak; nohudun kabuklarının ayrılması esnasında nohudun kırılmasını önlemek için, 50 cm ça­pında ve en az 30 cm kalınlığında kavak ağacından yapılmış olmalıdır. Her sac üzerinde çevirme işleminden sonra ucunun rendelenmesi (törpülenmesi) gerekmektedir. Dinlendirilirken telis çuval­lar kullanılmalıdır.


Faydaları:

 

Diş etlerini ve bel ağrılarını azaltır. Vücuttaki su miktarını dengeler. Bağırsak veremlerini giderici etkiye sahiptir. Böbrek ve mesane taşlarını düşürür. Mide suyunu azaltır.


Besin Değerleri:

Besin değerleri

Birim

100 gr.’da




Su

g

60.21

Energy

kcal

164

Protein

g

8.86

Total lipid (fat)

g

2.59

Karbonhidrat

g

27.42

Lif

g

7.6

Şeker

g

4.80

Mineraller



Kalsiyum

mg

49

Demir

mg

2.89

Magnezyum

mg

48

Fosfor

mg

168

Potasyum

mg

291

Sodyum

mg

7

Çinko

mg

1.53

Manganez

mg

1.030

Selenyum

mcg

3.7

Vitaminler



Vitamin C

mg

1.3

Thiamin

mg

0.116

Riboflavin

mg

0.063

Niacin

mg

0.526

Vitamin B-6

mg

0.139

Folate

mcg

172

Choline

mg

42.8

Vitamin A, IU

IU

27

Vitamin E

mg

0.35

Vitamin K

mcg

4.0



© 2009 - Haksever Kuruyemiş, Tüm Hakları Saklıdır